Δελτίο Τύπου
«Λίζη Καλλιγά. Μετοίκησις»
Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης
Διάρκεια: 24 Απριλίου-6 Ιουνίου 2010
Εγκαίνια: 24 Απριλίου 2010, στις 13:00
ΚΣΤΘ, Αποθήκη Β1, Λιμάνι Θεσσαλονίκης
Τυπωμένες αναμνήσεις, παγωμένες στο χρόνο, οι τελευταίες στιγμές τους στο παλιό «σπίτι» τους, οι στιγμές της «μετοικήσεως», του αποχωρισμού και οι στιγμές της άφιξης. «Εκκρεμή σώματα», «Σαβανωμένες θεότητες», οι Κόρες, που στεγάζονταν στο παλαιό μουσείο της Ακρόπολης κατά τη μεταφορά τους στο νέο μουσείο της Ακρόπολης, όπως τις φωτογράφισε-αποκάλυψε με το φακό της η Λίζη Καλλιγά και παρουσιάζονται στην έκθεση «Λίζη Καλλιγά. Μετοίκησις», που διοργανώνει το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης του ΚΜΣΤ, από 24 Απριλίου μέχρι 6 Ιουνίου, στο πλαίσιο του αφιερώματος σε σύγχρονες γυναίκες εικαστικούς.
Την επιμέλεια της έκθεσης –που εντάσσεται στη φετινή Photobiennale-21η Διεθνής Φωτογραφική Συνάντηση που διοργανώνει το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης- συνυπογράφουν η διευθύντρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, Συραγώ Τσιάρα και η ιστορικός τέχνης, Χριστίνα Πετρηνού.
Οι επισκέπτες της έκθεσης θα έχουν την ευκαιρία να δουν 25 φωτογραφίες μεγάλου μεγέθους από το παλαιό μουσείο της Ακρόπολης. Η φωτογράφηση άρχισε λίγο πριν την προετοιμασία για τη μεταφορά των εκθεμάτων του στο νέο μουσείο της Ακρόπολης (2007). Η Λίζη Καλλιγά είχε την ευκαιρία να περιδιαβεί και να απαθανατίσει το χώρο που για χρόνια προσέφερε στέγη στα μοναδικά έργα της αρχαίας γλυπτικής του Ιερού Βράχου. Ο φακός της εστιάζει κυρίως στα ίδια τα γλυπτά, τυλιγμένα μέσα σε λευκά υφάσματα, έτοιμα για μεταφορά. Επιλέγει ολόσωμες απόψεις ή ορισμένα μέλη τους, ενώ σπανιότερα απαθανατίζει μία συνάθροιση αγαλμάτων. Το πραγματολογικό πλαίσιο της σκηνής γίνεται έμμεσα αντιληπτό: μία λεπτομέρεια αριθμημένου κιβωτίου ή βάθρου, τα υλικά συσκευασίας, γυμνά μέλη δίπλα σε ενδεδυμένα και το χαρακτηριστικό μπλε χρώμα στους τοίχους αποτελούν υπαινικτικά οπτικά ερεθίσματα – σημεία αγκίστρωσης στο συγκεκριμένο τόπο (παλαιό μουσείο ακρόπολης) και τη συγκυρία (συσκευασία αγαλμάτων για μεταφορά). Δεν πρόκειται λοιπόν για μία φωτογράφηση τεκμηρίωσης –αν και θα μπορούσε να υποστηρίξει ένα αντίστοιχο εγχείρημα- αλλά για μία ιμπρεσιονιστικής αντίληψης απόδοση μιας κρίσιμης στιγμής στο ‘βίο’ των συγκεκριμένων αγαλμάτων.
Η Λίζη Καλλιγά, εξηγεί πως ξεκίνησε η περιπέτεια αυτή: « Ήθελα να κρατήσω κάτι από την παλιά ατμόσφαιρα ενός χώρου πολύ σημαντικού, ιστορικού αλλά και για μένα συναισθηματικά φορτισμένου, γιατί ήταν το αγαπημένο μου μουσείο. […] Είχα σταθεί ιδιαίτερα στην αίθουσα με τις Κόρες κοιτώντας τες γύρω-γύρω με μεγάλη προσοχή στην κάθε λεπτομέρειά τους. Ο τρόπος που ήταν τοποθετημένες, σε ημικύκλιο στο βάθος της αίθουσας. το σκούρο μπλε χρώμα στο φόντο που τις περιέβαλε, το λιγοστό φως που έπεφτε από τα υπερυψωμένα παράθυρα, στα μάτια μου έμοιαζαν μαγικά. Η αισθητική του χώρου της δεκαετίας του 50 μαζί με το υπέρτατο κάλλος των αρχαϊκών αγαλμάτων δημιουργούσε μια ατμόσφαιρα πολύ ιδιαίτερη. Ήξερα ότι η νέα τους τοποθέτηση στο νέο μουσείο θα έδινε άλλη εντύπωση, σίγουρα πολύ διαφορετική. Η παρούσα κατάσταση θα ήταν οριστικά παρελθόν πια, παρόλο που μέχρι τώρα είχε συγκινήσει πάρα πολλούς ανθρώπους, επισκέπτες, προσκυνητές, ταξιδιώτες κλπ. Επιπλέον, το γεγονός ότι αυτές οι Κόρες θα έφευγαν από το βράχο της Ακρόπολης, για πρώτη φορά τώρα μετά από 2500 χρόνια, έδινε ένα τόνο μελαγχολίας στη σκέψη μου, τις φανταζόμουν να ξεριζώνονται από το φυσικό τους χώρο».
Η ίδια συμπληρώνει: «Όταν άρχισε η προετοιμασία για την μεταφορά τους έζησα από κοντά μια πολύ σημαντική και μοναδική εμπειρία. Ο χώρος είχε μεταβληθεί σε μια μεγάλη αίθουσα νοσοκομείου-χειρουργείου. Συντηρητές και αρχαιολόγοι με άσπρα γάντια περιτριγύριζαν τα αρχαία αντικείμενα, με ησυχία και με τις οδηγίες ενός άψογα καλομελετημένου σχεδίου, εκτελούσαν τις εργασίες που έπρεπε. Ετοιμαζόντουσαν για τον εγκιβωτισμό τους, το κάθε ένα ξεχωριστά, έτσι ώστε να μεταφερθούν απόλυτα ασφαλή, με τον γερανό, από το Ιερό βράχο στο Νέο Μουσείο που βρίσκεται από κάτω. Τυλιγμένα στα πανιά τους τα αγάλματα γινόντουσαν μυστηριώδη και με ένα παράξενο τρόπο τα έβλεπα σα να ήταν ζωντανά κάτω από το λευκό ύφασμα που τα σκέπαζε. Με το μυαλό μου έφτιαχνα παραμύθια και ιστορίες, με την μηχανή μου προσπαθούσα να κάνω εικόνα όλα αυτά που έβλεπα και αισθανόμουν».
Ο ιστορικός της φωτογραφίας, Γιάννης Σταθάτος στο κείμενο του στον κατάλογο της έκθεσης υπογραμμίζει: «Οι μορφές που βλέπουμε στις φωτογραφίες της Λίζης Καλλιγά είναι αυστηρές, ιερατικές. Τα άλλοτε γνώριμα ίσως αγάλματα, τυλιγμένα εξ ολοκλήρου στο λευκό ύφασμα και έτοιμα για μετοίκιση από τον βράχο της Ακροπόλεως στην καινούργια τους κατοικία, φαντάζουν ξαφνικά απόμακρα και ξένα. Σαβανωμένα, τα αγάλματα αλλάζουν όχι μόνον όψη, αλλά και φύση, και η αλλαγή αυτή είναι καθοριστική. […] Στην αναπάντεχη εκδοχή που παρουσιάζει η Καλλιγά, τα αγάλματα έχουν αποκτήσει μια εντελώς καινούργια, σχεδόν ανησυχητική βαρύτητα. Ενώ θα περίμενε κανείς ότι το ύφασμα που τα κουκουλώνει θα τα αποδυνάμωνε, αφαιρώντας κάθε ίχνος ατομικότητας και μετατρέποντάς τα σε ταπεινούς, ανώνυμους μπόγους, τελικά συμβαίνει το αντίθετο: οι σαβανωμένες μορφές, αγνώριστες, ορθώνονται επιβλητικά, αξιώνοντας σχεδόν τον σεβασμό μας. Θα μπορούσαν να είναι ιέρειες, μάντισσες, ακόμα και πολεμιστές, αν δεν ήταν τελικά προφανές ότι πρόκειται για θεότητες. […] Τα αγάλματα ήσαν στο μουσείο, τα αγάλματα είναι και πάλι στο μουσείο· το κατά πόσον η αλλαγή αυτή είναι τελικά για το καλύτερο, ο καιρός θα δείξει. Οι σαβανωμένες θεότητες, στο μεταίχμιο όπου τις τοποθετεί η Λίζη Καλλιγά, τηρούν τη σιωπή που αρμόζει στο λειτούργημά τους».
Η διευθύντρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης Συραγώ Τσιάρα, που συνυπογράφει την επιμέλεια της έκθεσης διευκρινίζει: «Η Λίζη Καλλιγά επιτυγχάνει μία λεπτή ισορροπία στην απόδοση της αίσθησης που προκαλούν τα αδιαπέραστα προστατευτικά υφάσματα και οι κυρίαρχοι όγκοι εντός τους. Υπάρχουν στιγμιότυπα στα οποία πρόσωπα, μέλη ή και ολόσωμες μορφές διαγράφονται ευδιάκριτα πίσω από τα καλύμματά τους καλώντας τον θεατή ν’ αφουγκραστεί τους φόβους και τις προσδοκίες τους για το επερχόμενο ταξίδι τους. […] Οι φωτογραφίες της Λίζης Καλλιγά ανακαλούν την αισθαντικότητα των Εραστών του Ρενέ Μαγκρίτ. Η καλλιτεχνική τους αξία δεν έγκειται στην αποκάλυψη της κρυμμένης ζωής των πολύτιμων αντικειμένων πίσω από τα προστατευτικά ενδύματα, αλλά στη δημιουργία μιας τρίτης, πιο σύνθετης πραγματικότητας που εξελίσσεται στο χώρο γύρω, μέσα και έξω από τους συμπαγείς γλυπτούς όγκους των καλυμμένων αντικειμένων, στις χωρικές δυναμικές σχέσεις που συγκροτούν τα σώματα στο περιβάλλον τους. Καθώς το όλον συνοψίζεται στις εκδιπλώσεις , τις καμπές, τις καμπυλότητες και την πλαστικότητα του ενδύματος, το σώμα μετατοπίζεται και καθίσταται ένα διαρκώς εξελισσόμενο συμβάν. Η γωνία θέασης, η πηγή φωτισμού, η μελέτη των πτυχώσεων και η εστίαση σε επιλεγμένες, μεγεθυσμένες λεπτομέρειες , αποτελούν ορισμένα μόνο από τα μέσα που αξιοποιεί η Καλλιγά για να αποδώσει τη ζωτικότητα της ύλης, συνεπής προς την κλασική αντίληψη ότι η υψηλή τέχνη ενσαρκώνει άυλες ποιότητες, ενώ συγγενεύει εκλεκτικά με την ερμηνεία του κόσμου από τον Ντελέζ[1] ως ένα σώμα άπειρων πτυχώσεων και επιφανειών που συστρέφονται μέσα στο χρόνο και του χώρο. […] Τα τυλιγμένα σώματα της Λίζης Καλλιγά είναι απαλλαγμένα από το φορτίο της ηδονοβλεψίας∙ ισορροπούν ανάμεσα στη σαγήνη του μυστηρίου και τις ορατές επεμβάσεις για την προστασία των ευάλωτων μελών τους. Οι μορφές –περίκλειστες και αυτάρκεις- εκτίθενται σε διαφορετικές εκδοχές πρόσληψης της ερμηνείας τους ενσωματώνοντας νέα στρώματα μνήμης κατά την πορεία της μετοίκησής τους».
Θα εκδοθεί σε συμπαραγωγή με το Μουσείο Μπενάκη δίγλωσσος κατάλογος –ελληνικά και αγγλικά- συνοδευτικός της έκθεσης. Στον κατάλογο θα συμπεριλαμβάνονται όλες οι φωτογραφίες, που θα παρουσιάζονται στην έκθεση και θα πλαισιώνονται από κείμενα του ιστορικού φωτογραφίας και φωτογράφου, Γιάννη Σταθάτου, της αρχαιολόγου Χριστίνα Βλασσοπούλου, της δρ. Claire MacDonald
Διευθύντρια ICFAR -University of the Arts London, της επιμελήτρια του φωτογραφικού αρχείου του Μουσείου Μπενάκη Αλίκης Τσίργιαλου, της ιστορικού τέχνης Χριστίνας Πετρηνού, της καλλιτέχνιδος Λίζης Καλλιγά και της διευθύντριας του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, Συραγούς Τσιάρα.
Επιμέλεια: Συραγώ Τσιάρα, διευθύντρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, Χριστίνα Πετρηνού, ιστορικός τέχνης.
Διοργάνωση: Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης/ ΚΜΣΤ
Η έκθεση εντάσσεται φετινή Photobiennale-21η Διεθνής Φωτογραφική Συνάντηση που διοργανώνει το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
INFO
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ
ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Αποθήκη Β1, Λιμάνι - Τ.Θ. 107 59, 54110 Θεσσαλονίκη
www.cact.gr , info@cact.gr , www.myspace.com/cact_
«Λίζη Καλλιγά. Μετοίκησις»
Διάρκεια: 24 Απριλίου-6 Ιουνίου 2010
Εγκαίνια: 24 Απριλίου 2010, 13:00, ΚΣΤΘ, Αποθήκη Β1, Λιμάνι Θεσσαλονίκης
Press Release
Lizzie Calligas. Metoikesis.
Contemporary Art Center of Thessaloniki,
Duration: 24 April – 6 June
Opening: 24 April, Thessaloniki Center of Contemporary Art (Warehouse B1, Port)
Imprinted memories, frozen in time. The last moments in their old home. Scenes from the process of moving house. Scenes of departure. Moments of arrival. ‘Suspended bodies', 'Shrouded gods', The Korai statues from the Old Acropolis Museum during their move to the New Acropolis Museum photographed and revealed through the lens of Lizzie Calligas are being presented at the exhibition “Lizzie Calligas: Metoikesis’ organised by the Contemporary Art Center of Thessaloniki from 24 April to 6 June, as part of the special series on modern women visual artists.
This exhibition, which is part of this year’s Photobiennale-21st International Photography Meeting being organised by the Thessaloniki Museum of Photography, is jointly curated by the director of the Contemporary Art Center of Thessaloniki, Syrago Tsiara, and art historian, Christina Petrinou.
Visitors to the exhibition will have the chance to see 25 large-scale photos of the Old Acropolis Museum. The photos were taken in 2007 shortly before preparations began to transfer the exhibits to the New Acropolis Museum. Lizzie Calligas had the opportunity to wander around the location which had been home to these unique works of ancient sculpture from the sacred rock of the Acropolis and capture them on film. Her lens primarily focuses on the sculptures themselves wrapped in white cloth and ready to be transported. She has mainly opted for whole body shots or images of selected limbs, but has also occasionally captured a group of statues together. The actuality of the situation is made clear but only indirectly so: a small detail from a numbered crate or pedestal, packaging materials, exposed limbs next to wrapped ones and the characteristic blue hue of the walls, all offer visual stimuli packed with innuendo, providing both fixed references to a specific location (the Old Acropolis Museum) and information about the events unfolding there (packing the statues for the move). This is no documentary photo shoot, even though such an argument could be made, but an impressionistic take on a critical moment in the 'life' of these specific statues.
The artist Lizzie Calligas, explains how this adventure began: ‘I wanted to preserve something of the feel of that old space, which was not only a significant, historic space, but also one of great emotional value to me for it was my favourite museum. […]I had spent many a long hour in the room where the Korai were displayed, examining them from all sides, carefully observing every detail of their form. The way they had been arranged in a semicircle at the far end of the room, against a backdrop of dark blue that seemed to envelop them, the soft, scant light slanting through the overhead windows – all to me appeared magical. The room’s pervasive 1950s aesthetic coupled with the exquisite beauty of the archaic sculptures created a very distinct atmosphere. But I had no doubt that the effect of the installation inside the new building would be very different. What I had known until then would soon be a thing of the past in spite of how deeply it had affected so many –visitors, pilgrims, travellers… I also felt a sting of melancholy at the thought that the Korai would now have to leave the rock of the Acropolis for the first time in almost two and a half millennia –it seemed to me that they were being uprooted from where they naturally belonged.
She adds: “The eyewitness experience I had when preparations for their transfer finally began was extraordinary and immensely valuable. The space of the old museum now looked like a hospital, or a vast operating room. Conservators and archaeologists in white gloves quietly moved about among the antiquities, following the instructions of a meticulously thought-out plan, doing what had to be done. Sculptures were being prepared to be placed in separate crates so they could be safely transferred by crane from up the sacred rock to the museum’s new building below. Beneath their cover of white fabric the statues seemed mysterious and oddly alive. I made up stories about them and used my camera to translate into image all that I saw and felt.”
The historian of photography and photographer John Stathatos in his text included in the exhibition catalogue mentions: “The figures in Lizzie Calligas’ photographs are severe, almost hieratic. The once perhaps familiar statues, wrapped now from head to foot in white linen cloth and on the verge of moving to their new home, seem suddenly and strangely remote. Shrouding has changed not just the statues’ appearance, but their very nature.[…] In Calligas’ arresting images, the statues have acquired a new and almost disquieting gravity. Whereas one might expect the enveloping fabric to diminish their authority, banishing any hint of individuality and reducing them to abject bundles, the effect proves to be exactly the opposite: unrecognisable, the muffled shapes rear up imposingly, virtually demanding our respect. They might be priests, seers or even warriors, were it not obvious that these are deities. […]The statues were once in the museum, and are now again in the museum; whether the change is for the better, only time will tell. The Shrouded Gods, suspended in temporary limbo by Lizzie Calligas, maintain the cryptic silence proper to their nature».
The director of CACT Syrago Tsiara clarifies: “Lizzie Calligas strikes a delicate balance between the sense evoked by the opaque protective fabric and the imposing forms it conceals. Occasionally, a face, or limb, or entire figure is clearly outlined beneath its cover, inviting the viewer to hark as they intimate their fears and expectations of the journey that lies ahead. […]Calligas’ photographs recall the subtle sensuousness of René Magritte’s Lovers [Les amants]. Their artistic merit does not lie in exposing the unseen lives that the valuable objects lead behind their protective cloaks, but in creating another, more complex reality, which unfolds in the space around and within the solid sculptural mass of the concealed objects; in the dynamic spatial relations formed by the bodies within their particular environment. As everything is summed up in the fabric’s folds and turns and curves, in the garment’s apparent plasticity, the body shifts and becomes an event that is continuously in the making. Different angles and sources of light, a study of drapery and an emphasis on selected, blown-up details, are only some of the means Calligas employs to suggest the vitality of matter, in keeping with the classical perception of high art as an embodiment of immaterial qualities, while also showing an eclectic affinity with Gilles Deleuze’s[1] interpretation of the world as a body of “infinite folds and surfaces that twist and weave through compressed time and space”. […]Lizzie Calligas’ veiled bodies do not invite the voyeuristic gaze –they stand on a fine line between the spell of mystery and the visible signs of protective intervention meant to salvage their vulnerable parts. These sealed, self-sufficient forms are open to a host of different readings as the process of their metoikesis drapes them with new layers of memory».
There will be also a bilingual catalogue of the exhibition –greek and english—in coproduction with the Benaki Museum. In the catalogue there will be included all the photographs presented in the exhibition as well as texts written by the historian of photography and photographer John Stathatos , the archaeologist Christina Vlassopoulou, the director of ICFAR, University of the Arts London Claire MacDonald, the curator of the photography archive of the Benaki Museum Aliki Tsirgialou, the art historian Christina Peitrinou, the artist Lizzie Calliga and the director of the CACT Syrago Tsiara.
Curating: Syrago Tsiara, director of CACT and Christina Petrinou, art historian,
Organization: CACT
INFO
HELLENIC MINISTRY OF CULTURE AND TOURISM
THESSALONIKI CENTER OF CONTEMPORARY ART
Warehouse B1, Port – PO Box 107 59, 54110 Thessaloniki
www.cact.gr , info@cact.gr , www.myspace.com/cact_
Lizzie Calligas. Metoikesis
24 April 6 June 2010
Opening 16/01/10, CACT, Warehouse B1
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου